Ирек ФӘТХЕЛИСЛАМОВ. Малайларның күңелендә биле бәйле ат ята!

Бөек Ватан сугышы елларында авыл тормышының бөтен йөге хатын-кызлар, картлар һәм балалар җилкәсенә төшә. Архивта сакланган сирәк фотосурәтләрнең берсе безне 1942 елның кышына, Башкортстанның Бәләбәй районы Тузлыкуш авылына алып кайта.

Фотода Тузлыкуш мәктәбе укучыларының “Үрнәк” колхозындагы яшь атларны каравы сурәтләнгән. Кечкенә генә авыл балалары өчен бу гадәти эш түгел, ә фронтка ярдәм итүнең мөһим бер өлеше була. Чөнки сугыш елларында атлар авыл хуҗалыгында да, фронт өчен йөк ташуда да төп көчкә әверелә.

Кадрда ике укучының яшь атлар янында басып торуы күренә. Аларның җитди карашларында балачак шуклыгы түгел, ә вакытыннан алда килгән җаваплылык хисе сизелә. Ир-егетләр фронтка киткәч, колхоздагы күп эшләрне мәктәп балалары башкара: мал карыйлар, утын әзерлиләр, басуда хезмәт итәләр.

1942 елда төшерелгән әлеге фотосурәтне фотограф В. Башкиров ясаган. Ул хәзер Мәскәүдәге Русия дәүләт кинофотодокументлар архивында саклана (саклану саны – 153558). Мондый кадрлар — сугыш чоры авылының тере тарихы.

Тузлыкуш кебек татар авылларында Җиңү фронтта гына түгел, тылда да яулана. Балаларның хезмәте дә уртак Җиңүгә зур өлеш кертә. Шуңа күрә бу фотода без гади авыл күренешен генә түгел, ә бөтен бер буынның фидакарьлеген күрәбез.

Ирек ФӘТХЕЛИСЛАМОВ.

Илдус ФАЗЛЕТДИНОВның әдәби эшкәртүендә.

Фото Мәскәүдәге Русия дәүләт кинофотодокументлар архивыннан алынды (саклану саны – 153558).