Үлем хәле әдәпләре (10)

МӘЕТ ЮУ ТӘРТИБЕ

1. Мәет юыла торган җиргә аркасы белән яткырыла. Мөмкин булса, бите һәм аяклары кыйблага таба юнәлдерелә.
2. Мәет юыла торган җиргә юучы һәм ярдәмчеләрдән башкалар кереп чыкмый. Табутка куйган вакытта ярдәмчеләр кирәк булса гына чакырылалар.
3. Мәет юучы тәһарәтле булырга тиеш. Тәһарәтсез яисә күрем хәлендә мәет юу мәкрухтыр (хупланмый).
4. Мәет юганда кирәкле сүзләр генә сөйләнелә, юк-бар сүзләр сөйләнелми.
5. Мәет юучы болай дип ният кыла:

а) “ният кылдым бу мәеткә госел тәһарәте алдырырга”

яки

б) “ният кылдым бу мәеттән госел тәһарәтен төшерергә”.

6. Мәетне юа башлаганда: "Бисмилләһир-рахмәнир-рахим” дип башлана һәм беткәнчегә кадәр “Гуфрәнәкә йа Рахман” догасы еш-еш укыла. Бу доганың мәгънәсе: “Аллаһым, мәгърифәтеңне телим”.
7. Истинҗа алдырыла. Юучы, чүпрәкне бармакларына чорнап, мәеткә истинҗа алдыра (гаурәт җирләрен чистарта). Бу эшне ике-өч мәртәбә кабатлый. Һәр мәртәбәсендә чүпрәкләрне алмаштыра.
8. Мәетнең гаурәт җирләрен юу һәм кәфенләү вакытында өстен бер тукыма белән ябып торалар.
9. Таһарәт алдырыла. Таһарәт алдырылганда:

а) авыз-борын мәсех иттерелә, эчләренә су кертелми. Юучы бер чүпрәкне бармакларына чорнап юешләтә. Бу юеш чүпрәк белән мәетнең иреннәрен һәм борын тишекләрен юешләтә (мәсех иттерә);

б) бит юыла (өч мәртәбә):

в) куллар юыла (элек – уң, аннан сул кул – 3 әр мәртәбә);

г) баш мәсех иттерелә (муен, колакларны кирәк түгел);

д) аяклар юыла (башта – уң, аннан сул аяк – 3 әр мәртәбә).

10. Тәһарәттән соң мәетнең өстенә җылы су коела.

 ГӘҮДӘНЕ ЮУ

1. Мәетнең чәчләре һәм башы юыла (3 тапкыр).
2. Сул якка борып, уң ягы юыла (3 тапкыр).
3. Уң якка борып, сул ягы юыла (3 тапкыр).
4. Юып бетергәннән соң, мәетне утырткан кебек аз гына торгызып, корсагы сыйпала. Нәҗес чыкса, су коела. Әмма мәет яңадан юылмый.
5. Мәетне сөлге яисә чүпрәк белән киптерәләр.

ХАТЫН-КЫЗЛАРНЫҢ КӘФЕНЕ

Ул биш өлештән тора:

1. Ахирәт күлмәге: муеннан аякка кадәр. Чәче озын булса, үрелеп, шушы ахирәт күлмәгенең өстенә куела.
2. Баш яулыгы: чәчләрен капларлык зурлыкта. Бите һәм чәчләре бу яулык белән ябыла.
3. Изар: баштан аякка кадәр җәймә.
4. Күкрәк яулыгы: түштән кендеккә кадәр озынлыкта. Күкрәк өстенә ябыла.
5. Лифафә: изардән ярты метр кадәр озынрак. Лифафәнең ачылып китү ихтималы булса, баштан һәм аяктан тасма белән бәйләнә. Күмгән вактта болар чишелә.

ИРЛӘРНЕҢ КӘФЕНЕ

Ул өч өлештән тора:

1. Ахирәт күлмәге.
2. Изар.
3. Лифафә.

ТАБУТТА

1. Ярымтабутка иң элек – лифафә, аның өстенә – изар, аннары ахирәт күлмәгенең яртысы куела. Ахирәт күлмәгенең яртысы табутның тышында кала. Мәет ахирәт күлмәгенең өстенә яткырылганнан соң, тышта калган яртысы да мәетнең өстенә ябыла.
2. Баш яулыгы белән бите һәм чәчләре ябыла.
3. Изар белән гәүдә чорнала.
4. Күкрәк яулыгы изарнең өстенә куела.
5. Лифафә белән мәет икенче мәртәбә чорнала. Мәет юу һәм кәфенләү вазыйфасы шуның белән тәмам була.

(А. Кайаның “Мәңгелек йортка таба” китабыннан.)

(Дәвамы бар.)