Яшьләр һәм сайлаулар

Бүгенге көндә яшьләрнең сәяси тормышта катнашуы — иҗтимагый үсешнең мөһим күрсәткечләренең берсе.
Сайлау алды кампанияләре вакытында яңа буын вәкилләренең гражданлык активлыгы турындагы сөйләшүдә Башкортстан Республикасы Яшь депутатлары советы автономияле коммерциячел булмаган оешмасы директоры Артур Альберт улы Зайнуллин, Башкортстан Республикасы Идарә үзәге контент-үзәге редакторы, политолог Денис Эдуард улы Самиев, Башкортстан Республикасы Яшьләр хөкүмәте рәисе Глус Радик улы Сабитов һәм УНиТ ИГСН-ның социология һәм яшьләр белән эшләү кафедрасы доценты, социология фәннәре кандидаты Римма Рафаэль кызы Шаяхметова катнаштылар.
Артур Зайнуллин билгеләп үткәнчә, яшьләр инде күптән пассив күзәтүче роленнән киттеләр:
— Бүгенге яшь сайлаучы — ул социаль челтәрләрдә генә утырган түгел, ә конкрет гамәлләр таләп иткән кешеләр буыны. Алар законнар кабул итү процессына турыдан-туры йогынты ясарга омтыла. Безнең «Совет молодых депутатов» проекты нәкъ менә шуның өчен эшли дә: без яшьләргә үз инициативаларын муниципаль дәрәҗәдә тормышка ашырырга ярдәм итәбез. Сайлау участогына бару — ул үз сүзеңне әйтү өчен иң гади һәм нәтиҗәле корал, — диде ул.
Политолог Денис Самиев исә яшь буынның мәгълүмати мохитенә игътибар юнәлтте. Ул билгеләп үткәнчә, традицион телевидение яшьләр өчен төп мәгълүмат чыганагы булудан туктады. Хәзер алар интернет-каналларда, блогларда һәм видеоконтентта формалашкан карарларны кабул итәләр. Шуңа күрә сайлау кампанияләрендә ялган мәгълүмат (фейклар) таралу куркынычы зур. Яңа буын сайлаучының төп сыйфаты — мәгълүмати гигиена, ягъни чынбарлыкны уйлап табылганнан аера белү сәләте, — дип ассызыклады Денис Эдуард улы.
Глус Сабитов яшьләрнең идарә системасына интеграциясе турында сөйләде:
— Республикада Яшьләр хөкүмәте кебек институтларның булуы очраклы түгел. Бу — кадрлар резервы гына түгел, ә хакимият белән диалог кору мәйданчыгы да. Сайлау алдыннан без кандидатлар белән очрашулар уздырабыз, аларга яшьләрне борчыган сорауларны бирәбез. Экологиядән алып IT-секторга кадәр. Сайлаулардан соң бу диалог туктамый, ул проект эшенә әверелергә тиеш, — дип саный Глус Радикович.
Социолог Римма Шаяхметова үз чиратында тикшеренүләр нәтиҗәләре белән уртаклашты.
— Соңгы елларда яшьләр арасында «минем тавышым берни дә үзгәртми» дигән скепсис кимеде. Киресенчә, 18–25 яшьлекләр төркемендә сайланган затларга таләпләр артты. Яшьләр өчен программа декларацияләре түгел, ә реаль күрсәткечләр мөһим. Моннан тыш, гаилә традицияләре дә роль уйный: әти-әниләре сайлауларга йөргән яшьләр үзләре дә бу гадәтне саклый, — диде доцент.
Экспертларның чыгышларыннан күренгәнчә, яңа буын сайлаучылар — катлаулы, анализлуга сәләтле һәм үз сүзләре өчен җавап бирердәй гражданнар. Димәк, сәясәттә дә, иҗтимагый тормышта да яшьләр белән эшләү форматлары үзгәрә бара, һәм бу процесс дәвамлы булачак.