Җәмгыять
18 Сентября , 08:10

Башкортстанда узучы сайлауларны экспертлар ничек бәяли

2026 елның Бердәм тавыш бирү көне (ЕДГ) алдыннан, шулай ук Дәүләт Думасы депутатларын сайлау кампанияләре вакытында, иҗтимагый-сәяси тормышның үзәгендә Иҗтимагый штаб тора. Бу — гади мәйданчык кына түгел, ә сайлаучылар, кандидатлар һәм дәүләт институтлары арасында күпер ролен үтәүче бәйсез аналитик үзәк. Аның эшендә төп сүзне профессиональ политологлар һәм тарихчылар сөйли.

Башкортстанда узучы сайлауларны экспертлар ничек бәялиБашкортстанда узучы сайлауларны экспертлар ничек бәяли
Башкортстанда узучы сайлауларны экспертлар ничек бәяли

Башкортстан Республикасы бу процесста аерым урын алып тора. Биредәге сайлау кампанияләренең үзенчәлеге — төбәкнең бай этномәдәни мозаикасы, катлаулы социаль-икътисадый структурасы һәм көчле гражданлык активлыгы белән билгеләнә. Нәкъ менә шушы шартларда эксперт фикере объективлыкның һәм тигезлекнең нигезе булып чыга.
Иҗтимагый штабта әйдәп баручы эксперт буларак, Сергей Николаевич Семенов — Р.Г. Кузеев исемендәге Уфа федераль тикшеренү үзәгенең Этнологик тикшеренүләр институты вәкиле. Аның роле гадәти сәясәттән киңрәк.
Семеновның бурычы — сайлау процессында милли аспектларны анализлау. Башкортстан — уникаль халыклар бергәлеге, биредә башкорт, татар, рус һәм башка милләт вәкилләре гасырлар буе тату яши. Сайлау алды программалары һәм кандидатларның чыгышлары еш кына тел, мәдәният һәм тарихи хәтер мәсьәләләренә кагыла.
Сергей Николаевич эксперт буларак агитация материалларында экстремизм һәм нәфрәт уяту элементларының булмавын күзәтә. Милләтара татулык темасын бозарга омтылучы провокацияләрне кисәтү — аның эшенең мөһим өлеше.
Аның анализы штабка республикада яшәүче һәр кешенең тавышын ишетергә һәм сайлау процессы барышының гадел һәм тыныч узуына гарантия бирергә мөмкинлек тудыра.
Ә менә Ильфат Зәкиевич Самситдинов тарих сабаклары һәм идарә практикасының синтезы. Икенче яктан, БАГСУ (Башкортстан дәүләт хезмәте һәм идарәсе академиясе) доценты, тарих фәннәре кандидаты “Тарихсыз бүгенге сәясәтне аңлап булмый,-дип билгли. Самситдиновның экспертиза миссиясе — Башкортстан җирендә сайлау традицияләренең формалашу юлын искә төшерү. Ул сайлаучыларга моның хокук кына түгел, ә буыннарның зур җаваплылыгы булуын аңлата.
Аналитик буларак, ул түбәндәгеләрне башкара:
Вәзгыятьне тарихи параллельләр призмасы аша бәяли, алдагы сайлау кампанияләренең уңышлы һәм хаталы якларын өйрәнә.
Кандидатларның программаларын гамәли яктан тикшерә: вәгъдәләр реаль идарә механизмнарына туры киләме, бюджет һәм законнар кысаларында тормышка ашырырлыкмы?
Халыкның ышаныч дәрәҗәсен социологик күзлектән чыгып анализлый, гражданнарның көтүләрен ачыклый.
Ильфат Зәкиевичның чыгышлары конкрет саннарга һәм фактларга корылган. Ул сайлаучыларга популизмнан читләшергә һәм стратегик карарлар кабул итәргә ярдәм итә.
Сергей Семенов һәм Ильфат Самситдинов кебек белгечләрнең Иҗтимагый штабта очрашуы — Башкортстан өчен зур казаныш. Берсе — җәмгыятьнең рухи халәтен, икенчесе — аның рациональ-идарәви структурасын белә.
Аларның уртак эше нәтиҗәсендә, 2026 елгы сайлау кампанияләрендә Иҗтимагый штаб гаделлек, ачыклык һәм югары профессионализм гарантына әверелә. Экспертларның төп бурышы — халыкка сайлау хокукыннан файдаланырга, ә кандидатларга — намуслы көрәш алып барырга кирәклеген исбатлау. Нәкъ менә шундый принципиаль һәм компетентлы галимнәр аркасында республикада сайлау процессы тотрыклы, цивилизацияле һәм законнар нигезендә уза.

Автор:Айгуль Рамазанова
Читайте нас