Балаларны мошенниклардан саклыйк!

Русия Президенты каршындагы Бала хокуклары буенча вәкаләтле вәкил Мария Львова Белова мәгълүматлары буенча, 2026 елның беренче алты аенда яшүсмерләр арасында җинаятьчелек үсеше шактый арткан.  Хокук бозулар кылган балигъ булмаганнар саны 9% ка арткан һәм 11,4 меңгә җиткән. Тагын да җитдирәк үсеш – 78% тан артык – оешкан төркемнәргә һәм җинаятьчел бергәлекләргә җәлеп ителгән. Шулай ук киберҗинаятьләрдән зыян күргән балалар санының 36% ка артуы күзәтелә. Алар арасында Башкортстан яшүсмерләре дә бар. Әйтик, күптән түгел Стәрлетамакта яшәүче 16 яшьлек кыз мошенниклар тарафыннан зыян күргән: аферистлар аңа чәчәк сатып алганда ташлама вәгъдә итеп алдаганнар һәм шикле ссылка буенча күчәргә күндергәннәр. Аннары җинаятьчеләр, үзләрен полиция хезмәткәрләре итеп күрсәтеп, кыздан аның әнисенең банк картасы реквизитларын һәм смс хәбәрләреннән кодларны алганнар, нәтиҗәдә счеттан 140 мең сум күчерелгән.

Җинаятьчеләр йомшак урыннардан файдалана – яшүсмерләрнең ышанучанлыгы, тиз акча эшләргә омтылу һәм туганнары өчен куркуы – алар белән манипуляция ясау өчен җиңел юлга әйләнә. Балаларны яклау өчен алар белән вакытында ачык әңгәмә кору бик мөһим. Ата-аналарга мөмкин булган куркынычлар турында сөйләргә, кушымталарда һәм социаль челтәрләрдә конфиденциальлек параметрларын бергәләп көйләргә, ни өчен парольләр, смс кодлары һәм башка шәхси мәгълүматлар белән бүлешергә ярамавын төгәл аңлатырга кирәк.
Әгәр бала шикләнерлек нәрсә сизсә, аңа шундук аралашуны туктатырга һәм ярдәм сорап әти-әнисенә яки ул ышанган башка өлкәннәргә мөрәҗәгать итәргә кирәк. Балалар авыр хәлдә аларны гаепләмәячәкләрен, ә һичшиксез хуплаячакларын аңларга тиеш.

Ясалма фәһем фотосы.